TRA CỨU BỆNH

BỆNH ALZHEIMER

Tâm thần

Dược sĩ tư vấn

Nhà thuốc gần nhất

Hoặc gọi tổng đài 1800 67 68

1. BỆNH ALZHEIMER LÀ GÌ?

Sa sút trí tuệ (dementia) là trạng thái suy giảm nhận thức xảy đến trên những người mà tình trạng trí giác vẫn bình thường và không bị những bệnh vốn có thể gây ra suy giảm nhận thức này (ví dụ như sảng, trầm cảm).

Tình trạng suy giảm nhận thức mang tính chất nặng dần và không thể đảo ngược được với biểu hiện nổi bật và xuất hiện sớm nhất là sự suy giảm về trí nhớ, ngoài ra còn có kèm theo các rối loạn khác của trí tuệ như rối loạn nhận thức, rối loạn ngôn ngữ, và rối loạn khả năng tiến hành các cử động hữu ý.

Bệnh Alzheimer là nguyên nhân hay gặp nhất của các loại sa sút trí tuệ, chiếm tỷ lệ khoảng hai phần ba tổng số các trường hợp sa sút trí tuệ.
Bệnh Alzheimer thường xuất hiện trễ nhưng một số trường hợp lại xuất hiện sớm, trước 60 tuổi.

Yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của bệnh Alzheimer là tuổi tác cao, tỷ lệ mắc bệnh toàn bộ bằng 0,5% trong quần thể người thuộc lứa tuổi 65, sau đó tỷ lệ này tăng lên khoảng gấp đôi cho cứ mỗi 5 tuổi thêm vào và đạt 10% ở lứa tuổi 80. Yếu tố nguy cơ rõ rệt tiếp theo là yếu tố di truyền.

Bệnh Alzheimer có nhiều triệu chứng khác nhau

 

2. TRIỆU CHỨNG CỦA ALZHEIMER

Alzheimer tiến triển từ từ và ngày càng nặng. Các triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân Alzheimer theo giai đoạn:

a. Giai đoạn sớm

  • Giảm trí nhớ gần
  • Còn trí nhớ xa
  • Khó khăn ít nhiều trong việc tìm từ ngữ phù hợp
  • Vẫn còn khả năng lên kế hoạch, đánh giá, tổ chức
  • Vẫn còn các hành vi xã hội

b. Giai đoạn trung bình

  • Giảm tính hợp lý khi giải thích vấn đề, lên kế hoạch, tổ chức.
  • Giảm trí nhớ xa
  • Khó khăn nhiều trong việc tìm từ ngữ phù hợp
  • Hay đãng trí
  • Mất sáng suốt do bệnh
  • Mất các kỹ năng như sử dụng các dụng cụ hàng ngày và mặc quần áo
  • Giảm thị giác không gian
  • Hoang tưởng, ảo thị, dễ kích động
  • Trầm cảm
  • Mất vệ sinh, hay đi lang thang

c. Giai đoạn trễ

  • Suy giảm nhận thức trầm trọng
  • Câm lặng
  • Tiểu không kiểm soát
  • Giật cơ và co giật
  • Cần giúp đỡ toàn diện
3. ĐIỀU TRỊ BỆNH ALZHEIMER


a. Dùng thuốc

Thuốc không thể làm chậm tiến triển của Alzheimer mà chỉ được sử dụng để cải thiện các hoạt động hàng ngày cho người bệnh. 

Điều trị triệu chứng dựa trên tăng cường hệ thống dẫn truyền thần kinh

Thuốc được coi là hiệu quả nhất trong điều trị là thuốc ức chế men acetylcholinesterase là chất làm tăng hoạt động giao cảm ở não. Các thuốc này gồm có galantamine, donepezil và rivastigmine.

Các thuốc kháng cholinesterase được chỉ định cho bệnh Alzheimer ở các giai đoạn sớm hay nhẹ và giai đoạn trung gian hay trung bình. Tác dụng phụ cấp tính chủ yếu của nhóm thuốc này là các tác dụng do ảnh hưởng cholinergic của thuốc như buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy, biếng ăn, xuống cân.

Thuốc cũng gây ra tình trạng mệt mỏi, vọp bẻ, lú lẫn, kích động và ảo giác. Tác dụng phụ khi dùng lâu dài của các thuốc kháng cholinesterase bao gồm các rối loạn giấc ngủ, các rối loạn tim mạch, các rối loạn hành vi và sự trở nặng của các triệu chứng ngoại tháp.

Gần đây, memantine, một chất đối kháng không cạnh tranh của thụ thể NMDA glutamatergic, đã được chấp thuận đưa vào điều trị bệnh Alzheimer ở các giai đoạn trung gian và nặng vì đã chứng minh được tính hữu hiệu của nó trong điều trị các rối loạn nhận thức và trí nhớ của bệnh.

Các chất chống oxy hoá để bảo vệ tế bào thần kinh

Bằng chứng về các gốc tự do có tham gia vào quá trình gây bệnh Alzheimer đã khuyến khích sử dụng các chất chống oxy hoá như một phương thức điều trị hỗ trợ thêm cho việc chống lại sự hủy hoại các nơron, nhờ đó mà làm chậm sự tiến triển của bệnh này, ví dụ như vitamin E và ginkgo biloba.

Các phương pháp khác trong điều trị triệu chứng hành vi

Các rối loạn tâm thần là một khía cạnh quan trọng khác của bệnh Alzheimer cần được xử trí sớm bằng các thuốc thích hợp như thuốc chống trầm cảm (thuốc ức chế tái thu nhận serotonin có chọn lọc, trazodone, nefazodone), thuốc chống loạn thần không điển hình (olanzapine, risperidone, quetiapine), các benzodiazepin tác dụng ngắn, và các thuốc chống động kinh (divalproex, gabapentin).

b. Kiểm soát không dùng thuốc

Bệnh nhân thường cần ít nhất một người chăm sóc chủ yếu. Người chăm sóc cần có kiến thức về căn bệnh. Để tăng tính an toàn cho bệnh nhân, có thể tiến hành điều chỉnh sinh hoạt, nếp sống trong gia đình nhưng vẫn nên duy trì sự quen thuộc và gọn gàng.

Một vài điều chỉnh gợi ý như tăng ánh sáng, khoá tủ và bếp, rút điện các thiết bị nguy hiểm, gài chuông báo hoặc sử dụng vòng định vị giúp xác định bệnh nhân trong trường hợp có triệu chứng đi lang thang…

4. PHÒNG NGỪA ALZHEIMER
  • Uống nước ép rau quả, nếu không thích uống nước ép thì nên ăn đủ lượng rau cần thiết.
  • Cung cấp đủ lượng axít béo omega-3 để phát triển và duy trì hệ thần kinh khoẻ mạnh.

    Một số thực phẩm giàu axít béo omega-3 như: dầu gan cá, quả óc chó tươi ngâm trong nước vài giờ, rong tảo biển, rau sam, hạt lanh, cá hồi…

  • Giữ mức cân nặng phù hợp với chiều cao.
  • Thường xuyên vận động.
  • Tránh xa nhôm
  • Nên ăn ít pho mát và bánh mỳ ngô đã qua chế biến.
  • Hạn chế dùng một số loại thuốc có chứa nhôm như antacid và aspirin buffer.
  • Không nên nấu rau xanh và cà chua trong các dụng cụ nhôm.
  • Nên lưu ý rằng nhôm có trong chất chống đổ nhiều mồ hôi.
  • Tránh xa thủy ngân: hỗn hợp hàn răng, hải sản (đặc biệt là những loại cá lớn), bóng đèn compact, huỳnh quang bị vỡ.

* Thông tin mang tính chất tham khảo, người bệnh nên đến trung tâm y tế hoặc bác sĩ gần nhất để được chẩn đoán chính xác.

** Gọi ngay tổng đài 1800 67 68 để Dược sĩ tư vấn.